วัดบางกะพ้อม

วัดบางกะพ้อม

ศิลปะนั้นเปรียบเสมือนสิ่งจรรโลงใจของมนุษย์เราในยามที่รู้สึกอะไรที่เป็นด้านลบ หรือรู้สึกมีความคิดที่ตีบตัน คิดอะไรไม่ออกเพียงได้มองศิลปะจิตใจของท่านจะผ่อนคลายและเริ่มเปิดรับความรู้สึกใหม่ๆที่ได้พบเห็นเข้ามา บ้างทำให้ฉุกคิด บ้างทำให้เกิดแรงบันดาลใจ และศิลปะในวัด “บางกะพ้อม” แห่งนี้นั้นก็เป็นดั่งคำที่กล่าวมา  เพียงท่านได้เห็นจะรู้สึกได้ถึงสิ่งที่มีค่าสิ่งที่หาชมได้ยากยิ่ง ไม่ว่าจะเป็นจิตกรรมฝาผนังลายนูนทำด้วยปูน ได้บอกเล่าวิถีแห่งธรรมชีวิตในชุมชนชาวไทยและชาจีนที่อาศัยอยู่ร่วมกันจนได้แบ่งปันศิลปวัฒนธรรมซึ่งกันในสมัยนั้น อีกทั้งยังมีรอยพระพุทธบาทที่ชาวพุทธต่างเลื่อมใสและต้องการที่จะมีสักครั้งที่ได้มาพบเห็น

วัดบางกะพ้อมเป็นวัดโบราณ สร้างขึ้นในราวปี พ.ศ. 2312 สมัยกรุงศรีอยุธยาตอนปลาย แต่ไม่ปรากฏนามผู้สร้าง มีเพียงตำนานเล่าขานสืบต่อกันมาว่า มีตระกูลคหบดีที่มีฐานะตระกูลหนึ่ง ได้ลงเรือพาครอบครัวพร้อมทั้งทรัพย์สินหนีข้าศึก เมื่อครั้งเสียกรุงศรีอยุธยา รอมแรมถึงแหลมบางกะพ้อมแห่งนี้ และเห็นเป็นที่เหมาะสมบรรยากาศร่มรื่น จึงได้พักแรม และสร้างที่อยู่อาศัย โดยอาศัยการสานกระบุง ตะกร้า เสื่อลำแพน และกะพ้อมใส่ข้าว เป็นสินค้านำไปขายเพื่อเป็นค่ายังชีพ ต่อมามีคนมาบอกว่ากองทัพข้าศึกกำลังยกทัพมา และทำการสู้รบกันอยู่ที่ค่ายบางกุ้งให้รีบหนีไป แต่คหบดีผู้นั้นเห็นว่าคงหลบหนีไม่ทัน จึงได้เข้าไปแอบอยู่ในกะพ้อมที่สานเอาไว้เพื่อที่รอจะนำไปขาย และพร้อมกันนั้นได้ตั้งจิตอธิษฐานต่อ พระรัตนตรัยและสิ่งศักดิ์สิทธิ์ทั้งหลายว่า “ขออย่าให้ทหารข้าศึกพบเลย หากรอดพ้นไปได้จะทำการสร้างวัดและวิหารขึ้นตรงนี้” ซึ่งทหารข้าศึกก็ผ่านไปโดยมิได้พบเห็น ดังนั้นต่อมาจึงได้ทำการจัดสร้างวิหารวัดบางกะพ้อมขึ้น ตามที่ตั้งจิตอธิษฐานไว้ โดยตั้งชื่อวัดว่า “วัดบังกะพ้อม” ตามชื่อของกะพ้อมใส่ข้าวสารที่ตนเข้าไปหลบภัยนั่นเอง

จุดเด่นและสิ่งน่าสนใจภายในวัด

พระพุทธบาท 4 รอย ภายในวิหารวัดบางกะพ้อมเป็นที่ประดิษฐานรอยพระ พุทธบาท 4 รอยขนาดใหญ่มาก อยู่ตรงกลางวิหาร ผนังวิหารเป็นที่ประดิษฐานพระพุทธรูปเก่าแก่หลายองค์ ประตูอีกด้านหนึ่งประดิษฐานพระพุทธรูป 3 องค์ มีกระถางธูปสำหรับจุดบูชาพระภายในวิหาร แต่เนื่องมาจากวิหารหลังนี้มีช่องหน้าต่างด้านละ 1 ช่อง และถูกปิดอยู่ตลอด ภายในระยะหลัง จึงไม่มีการให้จุดธูปเทียนในวิหารอีกเพราะอากาศระบายได้ยาก

งานปูนปั้นผนังวิหารวัดบางกะพ้อม จุดเด่นและเอกลักษณ์ที่ไม่เหมือน ที่ใดของวิหารวัดบางกะพ้อม คือการสร้างภาพปูนปั้นลายนูน เกี่ยวกับพระพุทธประวัติหลายเรื่อง ภาพนี้คือภาพเกี่ยวกับรอยพระพุทธบาทที่ประดิษฐานอยู่สถานที่ต่างๆ ได้แก่สุวัณเณมาลิก, ภูเขาสุวรรณบรรพต, ภูเขาสุมนกูฏ, เมืองโยนก และรอยพระพุทธบาทที่ประดิษฐาน ณ แม่น้ำนัมมทานที

อีกภาพหนึ่ง กล่าวถึง การเสด็จเผยแผ่พระพุทธศาสนา จากงานปูนปั้นที่เห็นอยู่นี้ทำให้ได้เห็นศิลปะผสมผสานระหว่างไทยกับจีนได้ชัดเจนด้วยศิลปะด้านสิ่งก่อสร้างต่างๆ ที่เป็นแบบจีนโบราณนับว่าเป็นวัฒนธรรมที่กลมกลืนกันระหว่างชาวไทยและชาวจีนที่ต่างก็เป็นชาวพุทธเฉกเช่นเดียวกัน

และภาพสุดท้าย นี้เป็นภาพเกี่ยวกับพระพุทธเจ้าพบพระอัครสาวก กล่าวถึงเรื่องราวองค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเสด็จดับขันธุ์ปรินิพพาน การบรรจุพระบรมศพในหีบ เหล่าพระภิกษุสงฆ์และเทพเทวา มาสักการะพระบรมศพ ภาพปูนปั้นเหล่านี้ได้รับการบูรณะขึ้นครั้งหนึ่งในปี พ.ศ. 2537 และสำเร็จลงเมื่อปี พ.ศ. 2541 รวมระยะเวลาทั้งสิ้น 5 ปี ยอดรวมค่าใช้จ่ายทั้งสิ้น 946,083 บาท ทางวัดจึงได้จัดตั้งมูลนิธิเพื่อสะสมเงินเอาไว้ซ่อมแซมในครั้งต่อไป จึงจัดตั้งตู้บริจาคเพื่อการบูรณะวิหารหลังนี้อยู่ภายในวิหาร งานปูนปั้นในวิหารวัดบางกะพ้อมแห่งนี้นั้น ทางกรมศิลปากรได้ทำการขึ้นทะเบียนไว้อย่างเรียบร้อยแล้ว 

Visitors: 49,438